APA 7 Kaynakça Nasıl Yapılır? Adım Adım Tam Rehber

APA 7 nedir ve neden kullanılır?

APA stili, Amerikan Psikoloji Derneği (American Psychological Association) tarafından geliştirilen ve özellikle sosyal bilimler, eğitim, psikoloji, sağlık ve işletme alanlarında en yaygın kullanılan akademik kaynak gösterme sistemidir. APA 7, bu kılavuzun 2019'da yayımlanan 7. (yedinci) baskısını ifade eder ve bugün Türkiye'deki birçok üniversitenin tez yazım yönergesinde varsayılan biçim olarak kabul edilir.

APA, "yazar-tarih" (author-date) sistemine dayanır. Yani okuyucu metinde bir bilgiyi gördüğünde yanında kısaca yazar soyadını ve yılı görür; ayrıntılı künyeye ise belgenin sonundaki kaynakçadan ulaşır. Bu yüzden APA'da iki şey hep birlikte çalışır: metin-içi atıf ve kaynakça.

Önemli not: Türkiye'de tez yazım kuralları büyük ölçüde YÖK'ün genel ilkelerine ve APA'ya dayansa da, her üniversitenin kendi tez yazım kılavuzu vardır. Satır aralığı, yazı tipi, başlık düzeni veya hangi APA sürümünün isteneceği üniversiteye göre değişebilir. Bu rehberdeki kurallar APA 7'nin resmi standardını yansıtır; teslim öncesi mutlaka kendi bölümünüzün kılavuzunu kontrol edin.

Metin-içi atıf ile kaynakça arasındaki fark nedir?

Öğrencilerin en çok karıştırdığı konu budur. İkisi farklı yerlerde, farklı amaçlarla bulunur ve farklı biçimlenir:

Özellik	Metin-içi atıf	Kaynakça (Referans listesi)
Yeri	Cümlenin içinde veya sonunda	Belgenin en sonunda, ayrı sayfada
İçeriği	Yazar soyadı + yıl (gerekirse sayfa)	Yazar, yıl, başlık, yayınevi/DOI gibi tam künye
Amacı	Bilginin kaynağını hızlıca işaret etmek	Kaynağa ulaşmak için tüm bilgileri vermek
Örnek	(Yılmaz, 2021, s. 45)	Yılmaz, A. (2021). Akademik yazım. Anı Yayıncılık.

Altın kural: Metinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada yer almalı; kaynakçadaki her kaynağa da metin içinde en az bir kez atıf yapılmalıdır. Kişisel görüşmeler bunun istisnasıdır; onlar yalnızca metin içinde gösterilir, kaynakçaya girmez.

Metin-içi atıf nasıl yapılır?

Metin-içi atıfın iki temel türü vardır:

• Parantez içi (parenthetical): Bilgi verildikten sonra parantez içinde gösterilir. Örnek: Okuma alışkanlığı akademik başarıyı artırır (Demir, 2020).
• Anlatı içi (narrative): Yazarın adı cümlenin akışında geçer, yıl parantez içinde verilir. Örnek: Demir (2020), okuma alışkanlığının akademik başarıyı artırdığını belirtmektedir.

Yazar sayısına göre kurallar aşağıdaki gibidir:

Yazar sayısı	Parantez içi	Anlatı içi
Tek yazar	(Kaya, 2019)	Kaya (2019)
İki yazar	(Kaya & Demir, 2019)	Kaya ve Demir (2019)
Üç ve daha fazla yazar	(Kaya vd., 2019)	Kaya vd. (2019)

Burada APA 7'nin en pratik değişikliği şudur: Üç ve daha fazla yazarlı eserlerde, daha ilk atıftan itibaren yalnızca ilk yazar yazılır, ardından "ve diğerleri" anlamına gelen kısaltma gelir. APA 6'da ilk atıfta tüm yazarları yazma zorunluluğu vardı; APA 7 bunu kaldırdı.

Dil notu: APA'nın İngilizce metinlerinde bu kısaltma "et al." biçiminde yazılır (örn. Smith et al., 2019). Türkçe yazılan tezlerde yaygın karşılığı "vd." (ve diğerleri) kısaltmasıdır. Aynı şekilde Türkçe metinlerde parantez içinde "&" yerine "ve" kullanmak tercih edilir. Hangi biçimin isteneceği üniversite kılavuzunuza göre değişebilir, bu yüzden tek bir biçimi seçip belge boyunca tutarlı kullanın.

"et al." (vd.) kuralı tam olarak nasıl işler?

Karışıklığın çoğu, metin-içi atıftaki kural ile kaynakçadaki kuralın farklı olmasından kaynaklanır. İkisini ayıralım:

Metin içinde

• 1-2 yazar: Her atıfta tüm yazarlar yazılır.
• 3+ yazar: Hep "ilk yazar vd." (örn. Yılmaz vd., 2022). Bu kural ilk atıf dâhil her yerde geçerlidir.

Kaynakçada

• 1-20 yazar: Tüm yazarların adları yazılır. Son yazardan önce "&" (Türkçe metinlerde "ve") gelir.
• 21 ve daha fazla yazar: İlk 19 yazar yazılır, ardından üç nokta (…) konur, ampersan kullanılmadan son yazar eklenir.

Bu, APA 6'dan büyük bir farktır. APA 6 kaynakçada en fazla 7 yazara izin veriyor, 8 ve üzerinde ilk 6 yazardan sonra üç nokta ve son yazarı ekliyordu. APA 7 bu sınırı 20'ye çıkardı.

Kaynakça (referans listesi) genel kuralları

Hangi kaynak türü olursa olsun APA 7 kaynakçası şu biçimsel kurallara uyar:

1. Alfabetik sıralama: Kaynaklar ilk yazarın soyadına göre A'dan Z'ye sıralanır. Numara verilmez.
2. Asılı girinti (hanging indent): Her kaynağın ilk satırı sol kenardan başlar, ikinci ve sonraki satırlar 1,27 cm (yaklaşık bir sekme) içeriden devam eder.
3. Çift satır aralığı: Kaynakça baştan sona çift aralıkla yazılır (üniversite kılavuzu farklı isteyebilir).
4. Başlık: Liste, sayfanın üstünde ortalanmış ve kalın "Kaynakça" (veya "Kaynaklar") başlığıyla başlar.
5. Yazar adları: Soyad tam, ad ise baş harfle yazılır: Yılmaz, A. K.
6. Büyük harf kullanımı: Kitap ve makale başlıklarında yalnızca ilk kelimenin ilk harfi, varsa iki nokta üst üsteden sonraki ilk kelimenin ilk harfi ve özel adlar büyük yazılır. Dergi adlarında ise her kelimenin ilk harfi büyük yazılır.

Kaynak türüne göre doğru APA 7 örnekleri

Aşağıdaki tablo en sık kullanılan dört kaynak türü için şablonu ve gerçek bir örneği gösterir. Her künyeyi dikkatle inceleyin; noktalama işaretlerinin yeri kuralın parçasıdır.

Kaynak türü	Şablon	Örnek
Kitap	Yazar, A. A. (Yıl). Eser başlığı (Baskı). Yayınevi.	Yılmaz, A. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (3. baskı). Pegem Akademi.
Dergi makalesi	Yazar, A. A. (Yıl). Makale başlığı. Dergi Adı, Cilt(Sayı), sayfa-aralığı. https://doi.org/xxxx	Demir, B., & Kaya, C. (2019). Üniversite öğrencilerinde okuma alışkanlığı. Eğitim ve Bilim, 44(198), 215-230. https://doi.org/10.15390/EB.2019.7894
Web sitesi	Yazar, A. A. (Yıl, Gün Ay). Sayfa başlığı. Site Adı. URL	Türk Dil Kurumu. (2023, 12 Mart). Yazım kuralları. TDK. https://www.tdk.gov.tr/yazim-kurallari
Tez / dissertation	Yazar, A. A. (Yıl). Tez başlığı [Tez türü, Kurum Adı]. Arşiv/Veritabanı. URL	Çelik, M. (2021). Dijital okuryazarlığın akademik başarıya etkisi [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/...

Kitap için ayrıntılar

APA 7'de kitap künyesinde yayın yeri (şehir) artık yazılmaz. Bu, APA 6'dan önemli bir farktır; APA 6 "Ankara: Pegem Akademi" gibi şehir bilgisini isterken APA 7 yalnızca yayınevi adını ister. Baskı bilgisi varsa başlıktan sonra parantez içinde verilir ve italik yapılmaz.

Dergi makalesi için ayrıntılar

Dergi adı ve cilt numarası italik yazılır; sayı numarası italik değildir ve parantez içinde verilir. Bir DOI varsa, neredeyse her bilimsel makalede olur ve mutlaka eklenmelidir. DOI artık https://doi.org/... biçiminde tam bağlantı olarak yazılır; eskiden kullanılan "doi:" ön eki APA 7'de tercih edilmez.

Web sitesi için ayrıntılar

Web kaynaklarında erişim tarihi yalnızca içeriğin zamanla değişmesi beklenen sayfalarda (örneğin canlı güncellenen istatistik sayfaları) eklenir. Çoğu sabit web sayfasında erişim tarihi gerekmez. Yazarı belli olmayan kurumsal sayfalarda kurum adı yazar yerine geçer.

Tez ve elektronik kaynaklar için ayrıntılar

Tez künyesinde köşeli parantez içinde tezin türü ve veren kurum belirtilir: [Yüksek lisans tezi, Üniversite Adı] veya [Doktora tezi, Üniversite Adı]. Türkiye'de tezler genellikle YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebildiği için arşiv adı ve bağlantısı eklenir. Henüz yayımlanmamış bir teze atıf yapıyorsanız tür bilgisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] biçiminde yazılır ve kurum adı en sona konur.

Aynı yazarın birden çok eseri nasıl sıralanır?

Aynı yazara ait birden fazla kaynak varsa şu kurallar geçerlidir:

• Eserler yayın yılına göre eskiden yeniye sıralanır.
• Aynı yazarın aynı yılda iki eseri varsa, yıla küçük harf eklenir: 2020a, 2020b. Sıralama, başlığın alfabetik sırasına göre belirlenir. Metin-içi atıfta da aynı harf kullanılır (Kaya, 2020a).
• Tek yazarlı eserler, aynı yazarın ortak yazarlı eserlerinden önce gelir.

Durum	Sıralama örneği
Farklı yıllar	Kaya, A. (2018). …  →  Kaya, A. (2021). …
Aynı yıl, iki eser	Kaya, A. (2020a). Akademik yazım. …  →  Kaya, A. (2020b). Tez hazırlama. …
Tek yazar vs. ortak	Kaya, A. (2019). …  →  Kaya, A., & Demir, B. (2017). …

APA 7 ile APA 6 arasındaki temel farklar

Eski kaynaklardan veya internetten kopyaladığınız örneklerin çoğu hâlâ APA 6'ya göre yazılmış olabilir. En kritik farklar şunlardır:

Konu	APA 6	APA 7
Kaynakçada yazar sınırı	En fazla 7 yazar; 8+ için ilk 6 + … + son yazar	En fazla 20 yazar; 21+ için ilk 19 + … + son yazar
Metinde 3+ yazar	İlk atıfta tüm yazarlar, sonra "vd."	İlk atıftan itibaren hep "ilk yazar vd."
Kitapta yayın yeri	Şehir bilgisi yazılır (Ankara: …)	Şehir yazılmaz, sadece yayınevi
DOI biçimi	"doi:10.xxxx" veya "Retrieved from"	https://doi.org/10.xxxx (tam bağlantı)
URL ön eki	"Retrieved from" yazılır	Gerekmedikçe "Erişim adresi/Retrieved from" yazılmaz

APA 7'de en sık yapılan hatalar

Tezlerde ve ödevlerde en çok puan kaybettiren hatalar şunlardır:

• Metin ve kaynakça uyumsuzluğu: Metinde geçen bir yazarın kaynakçada bulunmaması veya tersi. Bu, intihal denetiminden geçse bile biçimsel ret sebebidir.
• Eski (APA 6) örnekleri kopyalamak: Şehir bilgisi eklemek veya "doi:" ön eki kullanmak gibi.
• Asılı girinti uygulamamak: Kaynakların ikinci satırını içeriden başlatmamak çok yaygın bir biçim hatasıdır.
• Büyük harf hatası: Kitap/makale başlığındaki her kelimeyi büyük yazmak (yalnızca ilk kelime ve özel adlar büyük olmalı).
• Tutarsız "vd." / "et al." kullanımı: Bazı yerde "vd.", bazı yerde "et al." yazmak. Belge boyunca tek biçim seçin.
• İkincil kaynağı doğrudan atıf gibi göstermek: Başka bir yazardan aktarılan bilgide "akt." (aktaran) ifadesini atlamak.

APA 7 kaynakçayı otomatik oluşturma

Onlarca kaynağı tek tek elle biçimlemek hem zaman alıcıdır hem de küçük noktalama hatalarına çok açıktır. Burada bir araç işinizi ciddi şekilde kolaylaştırır. TezAI'nin akademik format ve kaynakça aracı ile yazar, yıl, başlık ve DOI bilgilerini girerek saniyeler içinde APA 7'ye uygun künye üretebilirsiniz. Aracı önce ücretsiz deneyerek nasıl çalıştığını görebilirsiniz.

Tezinizin tamamını yüklediğinizde, TezAI tez analizi kaynakça tutarlılığını, metin-içi atıf uyumunu ve biçim hatalarını da gözden geçirmenize yardımcı olur. Daha fazla kaynak hacmi ve gelişmiş özellikler için fiyatlandırma planlarını inceleyebilirsiniz. Yine de aracın ürettiği her künyeyi kendi bölümünüzün kılavuzuyla karşılaştırmayı unutmayın; otomatik çıktılar harika bir başlangıçtır ama son sorumluluk her zaman size aittir.

Adım adım özet: APA 7 kaynakçanızı 5 dakikada düzenleyin

1. Tüm kaynaklarınızı toplayın ve her biri için yazar, yıl, başlık, yayınevi/dergi ve DOI/URL bilgilerini not edin.
2. Her kaynağı türüne uygun şablona yerleştirin (kitap, makale, web, tez).
3. Kaynakları ilk yazar soyadına göre alfabetik sıralayın.
4. Asılı girinti ve çift satır aralığı uygulayın, "Kaynakça" başlığını ekleyin.
5. Metin-içi atıflarla kaynakçayı birebir karşılaştırın; eksik veya fazla olmadığından emin olun.
6. Son olarak bölümünüzün tez yazım kılavuzuyla biçimi doğrulayın.